Zapytanie nr 2352

 

Zapytanie nr 2352

do prezesa Rady Ministrów

w sprawie niewywiązania się państwa polskiego ze zobowiązań unijnych

   Szanowny Panie Premierze! Jak podaje do wiadomości publicznej Izba Gospodarcza Wodociągi Polskie, branża wodno-kanalizacyjna stoi w obliczu kryzysu spowodowanego niewywiązywaniem się państwa polskiego z zobowiązań unijnych. Według szacunków, jakie podają firmy wodociągowe, cena za m3 wody za kilka lat może wzrosnąć z dzisiejszych 4-7 zł do nawet 20 zł.

   Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 91/271/EWG z 21 maja 1991 r. reguluje prawo dotyczące odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych. Jest ona skierowana do państw członkowskich, w tym do Polski, która ma obowiązek osiągnięcia zawartego w niej celu w ustalonym terminie, czyli do 2015 r. Polska została zobligowana do wybudowania, rozbudowania lub zmodernizowania oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów kanalizacji zbiorczej w aglomeracjach.

   W związku z powyższym zwracam się do pana ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

   1. Czy rząd planuje podjąć negocjacje z Komisją Europejską w sprawie zgody na wydłużenie czasu na modernizację oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów kanalizacji zbiorczej w aglomeracjach?

   2. W jaki sposób rząd zamierza zahamować tak gwałtowny wzrost cen za m3 wody?

   Z poważaniem

   Posłowie Paweł Kowal

   i Jan Ołdakowski

   Warszawa, dnia 3 września 2008 r.

 

 

Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na zapytanie nr 2352

w sprawie niewywiązania się państwa polskiego ze zobowiązań unijnych

   Odpowiadając na pytania posłów Pawła Kowala oraz Jana Ołdakowskiego w sprawie zobowiązań unijnych wynikających z dyrektywy Rady 91/271/EWG oraz w sprawie wzrostu cen wody, wyjaśniam, co następuje.

   Ad 1. W celu realizacji zadań w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych, wynikających z traktatu akcesyjnego (w części dotyczącej spełnienia przez Polskę wymagań dyrektywy Rady 91/271/EWG), został sporządzony ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝ (KPOŚK) zgodnie z ustawą Prawo wodne. Program ten został zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r.

   Program powstał na podstawie uzyskanych od gmin ˝Informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (według stanu na koniec 2002 r.)˝.

   W dniu 7 czerwca 2005 r. została zatwierdzona przez Radę Ministrów wymagana aktualizacja ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝. Polegała ona na wprowadzeniu zmian i uzupełnień do zapisów programu, jakie zostały zaproponowane przez gminy i urzędy wojewódzkie na podstawie zwiększonej rozpoznawalności problemów gospodarki ściekowej w terenie.

   Pod koniec czerwca 2007 r. zainicjowano prace nad kolejną, drugą już aktualizacją ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝. Aktualizacja prowadzona jest na podstawie otrzymanych od jednostek samorządu terytorialnego formularzy aktualizacyjnych pn. ˝Informacja na potrzeby aktualizacji KPOŚK˝. Kolejnymi dokumentami, które mają decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu propozycji gminnych do zapisów KPOŚK, były rozporządzenia wojewodów wyznaczające obszar i granice aglomeracji. Rozporządzenia te stanowią bowiem akty prawne decydujące, czy dany obszar należy traktować jako aglomerację. Zakończenie prac nad aktualizacją KPOŚK planowane jest na I półrocze 2009 r.

   Terminowa realizacja zadań inwestycyjnych zapisanych w programie umożliwia wywiązanie się Polski ze zobowiązań akcesyjnych w zakresie gospodarki ściekowej. Niemniej jednak część aglomeracji sygnalizuje pewne opóźnienia w stosunku do pierwotnie zakładanych terminów realizacji. Zakończenie obecnie prowadzonej aktualizacji programu pozwoli na nowo rozeznać aktualne potrzeby inwestycyjne zgłoszone przez samorządy oraz pozwoli określić aktualny zakres działań, których realizacja umożliwi należyte wypełnienie postanowień akcesyjnych. Informacje uzyskane po zakończeniu procesu aktualizacji zapisów KPOŚK pomogą w podjęciu decyzji co do sposobu aktualizacji planu implementacyjnego przedmiotowej dyrektywy oraz w rozważeniu potrzeby podjęcia ewentualnych negocjacji w tym zakresie.

   Ad 2. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 123 z 2006 r., poz. 858, ze zm.), zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

   Polityka taryfowa w tym zakresie realizowana jest zgodnie z art. 9 ramowej dyrektywy wodnej, mającej na celu istotną poprawę stanu wód do 2015 r. i ustalana jest odrębnie w każdej gminie.

   Podstawę ustalania taryf za dostarczaną wodę i odprowadzane ścieki stanowią wszystkie uzasadnione koszty działalności przedsiębiorstwa wodociągowego, wraz z marżą zysku. Przy ustalaniu taryf przedsiębiorstwo wodociągowe uwzględnia m.in.:

   - koszty eksploatacji i utrzymania, w tym amortyzację lub wartość umorzenia, podatki i opłaty niezależne od przedsiębiorstwa, opłaty za korzystanie ze środowiska,

   - spłaty rat kapitałowych od zaciągniętych na inwestycje kredytów w wysokości różnicy między całą ratą a wartością amortyzacji przyjętego do eksploatacji urządzenia,

   - spłaty odsetek od zaciągniętych kredytów i pożyczek,

   - marżę zysku przy zapewnieniu ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen.

   W przepisach istnieje zalecenie, aby uwzględnianie w taryfach kosztów inwestycji finansowanych ze środków własnych przedsiębiorstwa było rozłożone w czasie, tak by nie spowodować znaczącego wzrostu cen za usługi wodno-kanalizacyjne - § 7 ust. 5 rozporządzenia ministra budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886).

   Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia taryfowe ceny i stawki opłat powinny być kalkulowane i różnicowane w taki sposób, by zapewnić samofinansowanie się działalności przedsiębiorstwa, motywację odbiorców do oszczędzania wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków, eliminację subsydiowania skrośnego oraz łatwość ustalania i sprawdzania należności za świadczenie usług.

   Art. 24 ustawy stanowi, że taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy w terminie 45 dni od dnia złożenia przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wniosku o ich zatwierdzenie. W tym czasie wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, weryfikuje koszty świadczenia usług pod względem celowości ich ponoszenia i przedstawia radzie gminy projekt uchwały w sprawie taryf.

   Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podjęcie uchwały o zatwierdzeniu taryf albo o odmowie ich zatwierdzenia, jeśli zostały sporządzone przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne niezgodnie z przepisami.

   W przypadku, kiedy rada gminy nie podejmie uchwały o zatwierdzeniu lub o odmowie zatwierdzenia w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) taryfy wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku.

   Uchwała o zatwierdzeniu taryf lub o odmowie ich zatwierdzenia podlega nadzorowi wojewody, zgodnie z art. 90-93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.).

   Z powyższego wynika, że w aktualnej sytuacji prawnej przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie ma możliwości swobodnego ustalania taryf, gdyż ceny i stawki opłat za wodę i ścieki stanowione są przez organ reprezentujący czynnik społeczny (samorząd), który powinien uwzględniać możliwości lokalnej wspólnoty w zakresie ponoszenia kosztów świadczonych usług.

   Przyczyną wysokich cen za usługi wodno-kanalizacyjne w ostatnich latach stają się inwestycje wymuszone unijnymi przepisami w zakresie jakości dostarczanej wody i odprowadzanych do środowiska ścieków.

   W szczególnie trudnej sytuacji znajdują się małe gminy, zwłaszcza z obszarów wiejskich, mające ograniczony dostęp do środków unijnych, co związane jest z wymaganiami w zakresie liczby osób korzystających z planowanej inwestycji. Sytuację zmienić może połączenie sił samorządów w celu stworzenia dużych projektów, kwalifikujących się do unijnego wsparcia.

   Reasumując, organem gwarantującym mieszkańcom ochronę przed nadmiernie wygórowanymi cenami za usługi wodociągowo-kanalizacyjne jest zgodnie z aktualnymi przepisami rada gminy, która powinna w swych decyzjach kierować się również wysokością dochodów swych mieszkańców. Jeśli bowiem opłaty za korzystanie z wybudowanej sieci przekraczają 1,5% dochodu dyspozycyjnego mieszkańców, zawsze istnieje poważna wątpliwość co do możliwości obsługi i utrzymania proponowanej do budowy sieci w przyszłości. Należy podkreślić, że w sytuacji nadmiernie wysokich cen za wodę i ścieki, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków daje radzie gminy możliwość uchwalenia dopłaty dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców (art. 24 ust. 6).

   Sekretarz stanu

   Stanisław Gawłowski

   Warszawa, dnia 14 października 2008 r.

 


^ Góra strony

Poprzednia strona: Zapytanie nr 2351
Następna: Zapytanie nr 2410